Kimse alınmasın, darılmasın Türkiye’de Döner sektörü Almanya’nın 30 yıl gerisinde. Öncelikle sektörü 2’ye ayıralım. İlk olarak vatandaşın yediği döner nasıl üretiliyor? Bu önemli soruya cevap arayalım.

Lavaboda Merdiven Altı Döner yapanlar

Lokantalarda “döneri hazır almam”, diyen önemli grup. Bu grup en iyi döneri kendisinin yaptığını iddia eden büyük çoğunluğu ifade eder.

Bu insanlar Eti nereden alıyor?

Kasaplardan aldıkları eti kullanıyorlar. Genellikle inek budu, sakatat kıyması, kuyruk yağı, tavuk parçaları, maliyeti düşürecek sağlıksız ilaveler ile işe başlayırlar. Akşam eti mikrop yuvası naylon leğenlerde karıştırıp bekletmeye bırakıyorlar.

Sabah o etleri lavaboya boca ediyorlar. O lavabolar hangisi mi? Ellerini ve bulaşıkları yıkadıkları burunlarını sildikleri sağlıksız ucuz deterjanlarla şöyle bir duruladıkları lavabolar. O pis ve deterjan kalıntılı lavabolarda şiye taktıkları dönerleri “En iyi döneri ben yaparım” iddiası ile vatandaşa sunmaya başlıyorlar.

Sunuş nasıl? Futbolda 9 kusurlu hareket hepsi penaltı sebebi 99 kusurlu hareket ile sunuluyor. Ekmek arası bir döner istediğiniz zaman Sert inek etinden, sakatat ve bilimum sağlıksık katkılardan oluşan ve adına döner denen bu nesneden alabildiğine ince iyi bir tartıda tartsanız 30 gram gelmeyecek üstü yanmış içi kan kırmızısı et parçalarını ekmeğe dizer verirler.

Kupkuru yerken boğazınıza dizilir, Yutkunamazsınız.

Ve bu uygulamalara Merkezi otorite göz yumar…

Hazır Döner Sektörü

Hazır döner sektörü patlamak üzere ama her tarafı çelik duvarlar ile örülü… Türkiye’de Toptan et alım satımında vergi 1 hazır döner satışında vergi 8. Niye acaba Döner Et değil midir? Hergün 50-60 milyon Avrupalı döner yiyor. Bu dönerleri üreten Yurdışındaki döner üreticilerimiz günde binlerce ton döner üretiyor, Toplamda bu sektörde yıllık 50 milyar euro ciro dönüyor. Ülkemizdeki Döner üreticileri bu tecrübelerden istifade yolu ararken. Türkiye bürokrasisi kulaklarını kapatıyor.

Makina parkı olarak Avrupadaki meslekdaşlarından eksiği olmayan üreticilerimiz EG normlarındaki tesislerinde günde onlarca ton döner üretebilecek iken 1-2 ton ile sınırlı kalmak zorunda kalıyorlar.

Neden?

Sebebleri çok değil birkaç tane:

Ucuzlamak bilmeyen Et.

Avrupa’nın Gıda teknolojisini ithal etmekteki engeller.

Yerde böceklerin gezdiği içinde bulaşıkların yıkandığı lavabolarda Dünya’nın en iyi dönerini yaptığını iddia eden ustalara bürokrasinin engel odamayışı.

Makina teknolijileri anında transfer edilebilirken, Gıda üretim teknolojiler önüne sçekilen çin seddini anlamak mümkün değil.

Gıda Güvenliği bakımımdan Dünyanın en ileri ülkesi olan Almanya’nın bilgi birikimini paylaşmak çok zor geliyor.

Türkiye de döner sketörünün zirveye çıkması içn öncelikle önündeki bürokratik engellerin kaldırılması hatta Avrupada üretilen dönerlerin Türkiye’ye ithaline izin verilmesi gerekmektedir.

Kaynak: Turk Döner

Türkiye’de 30 bin döner büfesi var, günde 500 ton döner tüketiliyor ve pazarın büyüklüğü 1.5 milyar TL olarak tahmin ediliyor. Türkiye’de döner zincirleri yemek sektörünün önemli bir halkasını oluşturuyor. Artık döner, pek çok büyük yatırımcının da gözünü diktiği, pazarda rekabet oluşturan, hamburger, pizza gibi ithal lezzetlerle ve uluslararası fast food zincirleriyle yarışabilecek bir konuma geldi. Bu pazara, iskender ve porsiyon döner satan restoranlar dahil değil.

AB’ye uyum süreci kapsamında 2008 yılında getirilen standartlara göre, sektörde elde döner yapımı yasaklandı. Bu karar özellikle endüstriyel döner üretimine dönük ciddi bir yatırım hamlesini de beraberinde getirdi. Bu kararla birlikte konulan standartlara uygun fabrika döneri üretiminde adeta bir patlama yaşandı. 2008 yılı öncesi sadece yüzde 5’lerde olan fabrika döneri tüketim oranı hızla artarak bugün yüzde 40’lara ulaşmış durumda.

Sektöre Yeni Yatırımcılar Giriyor

Döner restoranları bu büfelerin yerini almada da giderek yaygınlaşmaya ve birer marka haline gelmeye başladı. Bu restoranlar Türkiye’nin hemen hemen her iline franchise vererek girişimcilere fırsatlar sunuyor. Yüksek kâr marjı sağlayan döner restoranları master franchise vererek yurtdışına da açılmaya hazırlanıyor. Sektörde var olan çok sayıda işletme kapasitesini artırırken, sektöre çok sayıda yeni yatırımcı da girmeye başladı. Kırmızı etteki fiyat artışı nedeniyle tüketimin beyaz ete kayması, beyaz et sektöründeki işletmelerin de döner pazarına girmelerine neden oldu.

Türkiye’de 2008 yılına kadar restoranlar, büfeler ve catering firmaları kendi dönerlerini kendileri yapıyordu. Endüstriyel dönerin ülke genelinde tüketilen dönerdeki payı yüzde 5’lerdeydi. AB’ye uyum sürecinde elde döner yapımının önüne geçilmesiyle döner satan birçok firma endüstriyel döner almaya başladı. Bugün tüketilen dönerdeki payı yüzde 40’lara çıkan endüstriyel dönerin hijyen ve gıda güvenliği konusunda tüketicinin bilinçlenmesiyle beraber payını daha da artırması bekleniyor.

Tavuk Döner Tırmanışta

Türkiye’de endüstriyel döner üretimi yapan 50’ye yakın şirket olduğu tahmin ediliyor. Bunların büyük çoğunluğu kırmızı ve beyaz et işleyen şirketlerden oluşuyor. Bu şirketler otellerden büfelere ve okul kantinlerine kadar birçok yere hazır döner veriyor. Endüstriyel döner üretimi alanında faaliyet gösteren şirketlerin kendine ait büfe ve restoranlarının bulunmasının yanı sıra son zamanlarda yurtdışında döner üretim tesisi ve satış noktaları oluşturmaya başladılar.

Yaklaşık beş yıl önce üretimlerinin yüzde 60’ını et döner oluştururken son yıllarda et fiyatlarının artmasıyla et döner üretimlerinin yüzde 30’a düştüğü, tavuk dönerin ise yüzde 60’lara tırmandığı vurgulanıyor.